Meme ameliyatından sonra emzirebilir miyim?

Meme ameliyatı düşünen ve ileride çocuk sahibi olmak isteyen kadınların sık sorduğu sorulardan biri, ameliyattan sonra bebeklerini emzirip emziremeyecekleridir. Bu sorunun tek bir yanıtı yoktur. Emzirme yeteneği ameliyatın türüne, kullanılan tekniğe, meme dokusunun ne kadarının korunduğuna ve kişinin ameliyattan önceki meme yapısına bağlıdır. Ameliyattan önce hiçbir cerrah bir kadının ne kadar süt üreteceğini kesin olarak söyleyemez; yapılabilecek olan, emzirme isteğinin ameliyattan önce konuşulması ve tekniğin buna göre seçilmesidir.

Emzirmeyi neler belirler?

Süt, meme bezinin küçük keseciklerinde üretilir ve süt kanalları aracılığıyla meme başına taşınır. Bebek emdiğinde meme başı ve areoladaki (meme başı çevresindeki koyu renkli alan) sinirler uyarılır; bu uyarı, süt üretimini ve sütün salınmasını sağlayan hormonların salgılanmasını tetikler. Bu nedenle emzirme için üç unsur önemlidir:

• Yeterli miktarda meme bezi dokusu
• Bu dokuyu meme başına bağlayan süt kanallarının sürekliliği
• Meme başı ve areola hissinin korunması

Meme ameliyatları bu üç unsuru farklı ölçülerde etkileyebilir. Öte yandan hiç ameliyat olmamış kadınların bir kısmı da emzirmede güçlük yaşar. Bazı kadınlarda meme bezi doğuştan az gelişmiştir; çok küçük, birbirinden uzak duran ya da tüp biçiminde (tüberöz) memelerde süt miktarı ameliyattan bağımsız olarak sınırlı olabilir. Bu nedenle ameliyattan sonra yaşanan bir güçlüğün nedenini kesin olarak ayırt etmek her zaman mümkün değildir.

Meme büyütmeden sonra emzirme

Meme büyütme ameliyatında protez, meme bezinin arkasına ya da göğüs kasının altına yerleştirilir; meme bezinin kendisi çoğunlukla kesilmez. Bu nedenle protezi olan kadınların çoğu emzirebilir. Protezle emzirmenin bebeğe zarar verdiğini gösteren bir kanıt yoktur.

Burada kesi yeri önem kazanır. Meme altı kıvrımından ya da koltuk altından yapılan kesilerde meme bezine ve meme başına giden yapılara dokunulmaz. Areola kenarından yapılan kesilerde ise süt kanallarına ve meme başı sinirlerine daha yakın çalışılır; bazı çalışmalarda bu kesiyle emzirme güçlüğünün daha sık görülebildiği bildirilmiştir. Gelecekte emzirmek istediğinizi ameliyattan önce belirtmeniz, kesi yerinin seçiminde göz önünde tutulur.

Gebelik ve emzirme döneminde meme dokusu büyür, emzirme bittikten sonra ise küçülür. Bu değişiklikler protezli memenin şeklini de etkileyebilir; protez zarar görmez, ancak bir miktar sarkma ortaya çıkabilir.

Kendi yağ dokusuyla meme büyütmede ise meme bezi kesilmez ve yağ küçük miktarlar hâlinde enjekte edilir. Bu yöntemin emzirmeye etkisi konusundaki bilgiler protezle büyütmeye göre daha sınırlıdır; bu belirsizlik de ameliyattan önce konuşulur.

Protez varken hamilelik: meme şekli nasıl etkilenir?

Silikon meme protezi gebeliğe engel değildir ve gebelik süresince protez için özel bir işlem gerekmez. Gebelikte meme bezi büyür, deri gerilir ve memeler ağırlaşır. Emzirme bittikten sonra ise meme bezi küçülür. Bu küçülmeyle birlikte meme dokusu protezin önünde aşağı doğru sarkabilir, memenin üst kısmı daha boş görünebilir ya da doku örtüsü ince olan kişilerde protezin kenarları daha kolay hissedilebilir. Değişimin ne ölçüde olacağı cildin esnekliğine, gebelikte alınan kiloya, emzirme süresine ve kalıtsal özelliklere bağlıdır; önceden kesin olarak bilinemez.

Gebelikte iyi oturan, destekleyici bir sütyen kullanmak ve kilo alımını kadın doğum uzmanınızın önerdiği aralıkta tutmak, derinin gerilmesini sınırlamaya yardımcı olabilir. Memede yeni bir kitle, bir memede hızlı ve belirgin büyüme, kızarıklık ya da ağrı fark ederseniz bunu gebeliğe bağlayıp beklemeyin; değerlendirme yapılmalıdır. Gerektiğinde meme ultrasonu gebelikte de kullanılabilir.

Emzirme bittikten sonra memelerin dengelenmesi için birkaç ay beklenir. Değişiklik hafifse hiçbir işlem gerekmeyebilir; belirgin sarkma varsa meme dikleştirme, gerekirse protezin değiştirilmesi muayenede konuşulur.

Meme küçültmeden sonra emzirme

Emzirmeyi etkileme olasılığı daha yüksek olan meme ameliyatı küçültmedir, çünkü bu ameliyatta meme bezinin bir kısmı alınır. Meme küçültme ameliyatında meme başı ve areola çoğunlukla altındaki dokudan oluşan bir doku köprüsüne (pedikül) bağlı kalır. Bu bağlantı korunduğunda süt kanallarının ve sinirlerin bir kısmı da korunur ve birçok kişi emzirebilir; ancak süt miktarı azalabilir ve bebeğin beslenmesinin ek gıdayla desteklenmesi gerekebilir.

Çok büyük ve belirgin sarkmış memelerde nadiren meme başının deri grefti olarak yeniden yerleştirilmesi gerekir. Bu yöntemde meme başının alttaki dokuyla bağlantısı kesildiği için emzirme mümkün olmaz. Hangi tekniğin uygulanacağı ve emzirme üzerindeki olası etkisi ameliyattan önce açıkça konuşulur. Genç yaşta ve ileride çocuk sahibi olmayı düşünen kişilerde yakınmaların şiddeti ile emzirme isteği birlikte tartılır: Bazı durumlarda ameliyatı ertelemek, bazı durumlarda ise emzirmeyi korumaya yönelik bir teknikle ameliyat olmak daha uygun olabilir.

Meme dikleştirmeden sonra emzirme

Meme dikleştirme ameliyatında fazla deri alınır ve meme dokusu yeniden şekillendirilir; meme bezinden alınan doku küçültmeye göre çok daha azdır ya da hiç yoktur. Çoğu teknikte meme başı altındaki dokuyla bağlantısını korur, bu nedenle birçok kişi emzirebilir. Yine de süt miktarı ve emzirme başarısı önceden kesin olarak bilinemez.

Dikleştirmede asıl konu zamanlamadır. Gebelik ve emzirme memeleri yeniden büyütüp sarkıtabileceği için, mümkünse dikleştirme aile planlaması tamamlandıktan sonra planlanır. Dikleştirme protezle birlikte yapıldıysa, meme büyütme için anlatılan bilgiler de geçerlidir.

Meme başı hissi neden önemli?

Meme ameliyatlarından sonra meme başı hissinde azalma ya da tersine aşırı duyarlılık görülebilir. Bu değişiklikler çoğunlukla aylar içinde düzelir, nadiren kalıcı olur. Meme başı hissi, sütün salınmasını sağlayan refleksin bir parçası olduğu için emzirmeyi de etkileyebilir. Ameliyattan sonra his değişikliği yaşıyorsanız bunu kontrollerde belirtmeniz, iyileşmenin izlenmesine yardımcı olur.

Gebelik ve ameliyat zamanlaması

• Emzirmeden sonra ameliyat: Emzirme bittikten sonra memelerin son hâlini alması için genellikle birkaç ay, çoğunlukla 3–6 ay beklenir; kilonun da dengede olması gerekir.
• Ameliyattan sonra gebelik: Dokuların iyileşmesi ve meme şeklinin oturması için gebelikten önce genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında beklenmesi önerilir; süre kişiye göre belirlenir.
• Yakın zamanda gebelik planı: Özellikle dikleştirme ve küçültmede ameliyatın ertelenmesi çoğu zaman daha mantıklıdır. Meme büyütmede de gebeliğin meme şeklini değiştirebileceği bilinmelidir.
• Gebelik ve emzirme dönemi: Bu dönemde estetik meme ameliyatı yapılmaz.

Ameliyattan önce sorabileceğiniz sorular

Emzirmek istiyorsanız muayenede şu soruları sormanız, beklentilerinizi netleştirmenize yardımcı olur:

1. Hangi kesi yeri planlanıyor ve bu kesinin süt kanallarına ya da meme başı sinirlerine etkisi ne olabilir?
2. Meme küçültme ya da dikleştirmede meme başı alttaki dokuyla bağlantısını koruyacak mı?
3. Meme bezinden ne kadar doku alınması planlanıyor?
4. Gebelik planım göz önüne alındığında ameliyatı şimdi yapmak mı, ertelemek mi daha mantıklı?

Bu soruların yanıtları kesin bir emzirme sonucu vermez, ancak hangi riskin neden söz konusu olduğunu anlamanızı sağlar.

Doğumdan sonra işinize yarayabilecek öneriler

• Kadın doğum uzmanınıza, bebeğinizin doktoruna ve varsa emzirme danışmanına meme ameliyatı geçirdiğinizi söyleyin.
• Doğumdan sonra emzirmeye erken başlamak ve bebeği sık emzirmek süt üretimini destekler; bebeğin memeyi doğru kavraması için destek isteyin.
• Bebeğinizin kilo alımını ve bez sayısını düzenli olarak izletin; süt yetersizse ek beslenmeyi doktorunuzla konuşun.
• Kısmi emzirme de değerlidir; ek gıda gerekmesi bir başarısızlık değildir.
• Memede kızarıklık, ağrı ve ateş gibi iltihap (mastit) belirtileri olursa vakit kaybetmeden doktorunuza başvurun; protezi olanlar cerrahlarına da haber vermelidir.

Emzirme planınızı muayenede konuşun

Prof. Dr. İlker Yazıcı ile Nişantaşı'ndaki muayenehanede yapılan görüşmede gebelik ve emzirme planları sorulur; meme büyütme, meme küçültme ya da meme dikleştirme için önerilen teknik ve zamanlama bu planlara göre değerlendirilir. Sorularınızı WhatsApp ya da telefonla +90 533 460 77 36 numarasından iletebilir, diğer iletişim yollarını iletişim sayfasında bulabilirsiniz. Karar vermeden önce tüm seçenekleri konuşmak için acele etmenize gerek yoktur.