Nedir, nasıl yapılır?
Meme rekonstrüksiyonu (meme onarımı), meme kanseri nedeniyle yapılan mastektomi (memenin alınması) ya da meme koruyucu cerrahi sonrasında memenin şeklini ve hacmini yeniden oluşturan bir plastik cerrahi ameliyatıdır. BRCA gibi genetik yatkınlık nedeniyle risk azaltıcı mastektomi planlanan kadınlarda da uygulanır. Onarım yaptırıp yaptırmamak ve zamanlaması kişisel bir karardır; onarım istemeyen kadınların tercihi de aynı saygıyı hak eder. Onarım mastektomiyle aynı ameliyatta (eş zamanlı) ya da kemoterapi ve radyoterapi tamamlandıktan sonra (geç dönem) yapılabilir. Zamanlama meme cerrahı ve onkologla birlikte planlanır; amaç kanser tedavisinin akışını bozmamaktır.
İmplantla onarımda çoğu zaman önce bir doku genişletici (ekspander) yerleştirilir. Genişletici birkaç hafta boyunca muayenehanede kademeli olarak doldurulur; cilt yeterince genişleyince ikinci bir ameliyatla kalıcı silikon meme implantıyla değiştirilir. Uygun durumlarda implant doğrudan ilk ameliyatta yerleştirilebilir. Radyoterapi cildi ve dokuyu zamanla sertleştirip esnekliğini azalttığı için radyoterapi alan memede implant çevresinde kapsül sertleşmesi ve yara sorunları daha sık görülür; planlama buna göre yapılır.
Kişinin kendi dokusuyla onarımda çoğunlukla karın alt bölgesi kullanılır. DIEP flep (derin alt epigastrik perforatör flebi) yönteminde göbek altındaki deri ve yağ dokusu, onu besleyen küçük damarlarla birlikte alınır; karın kası büyük ölçüde korunur. Doku göğse taşınır ve damarları ameliyat mikroskobu altında göğüs duvarındaki damarlara dikilir. Böylece yumuşak ve vücutla birlikte değişen bir meme oluşturulur; karın da karın germeye benzer biçimde kapanır. Bu yöntem mikrocerrahi deneyimi gerektirir. Prof. Dr. İlker Yazıcı, 2004–2005 yıllarında ABD'de Cleveland Clinic Plastik Cerrahi Bölümü Mikrocerrahi Laboratuvarı'nda araştırmacı olarak çalışmış, mikrocerrahi alanında hakemli yayınlar yapmıştır. Karın dokusu uygun değilse sırt kası ve derisiyle hazırlanan latissimus dorsi flebi, çoğu zaman bir implantla birlikte kullanılabilir.
Onarım genellikle birkaç aşamada tamamlanır. Yağ enjeksiyonu (yağ grefti) ile kontur düzensizlikleri giderilebilir ve radyoterapi görmüş cilt desteklenebilir. Meme başı, yeni memenin cildinden hazırlanan küçük fleplerle oluşturulur; areola medikal pigmentasyonla renklendirilir. İki meme arasında denge için diğer memeye dikleştirme, küçültme ya da büyütme yapılabilir.
Nişantaşı'ndaki muayenehanede Prof. Dr. İlker Yazıcı patoloji raporunu, tedavi planını, önceki ameliyatları ve vücut yapısını değerlendirir; uygun seçenekleri artı ve eksileriyle anlatır. Planlamada 3D görüntüleme ve 3D yazıcıyla üretilen gövde modellerinden yararlanılabilir. Rekonstrüksiyonun kanserin geri dönme riskini artırmadığı genel olarak kabul edilir; kanser kontrolleri onkoloğun planladığı şekilde sürer.
Neler hedeflenir?
- Mastektomi sonrası eksilen meme hacminin ve şeklinin yeniden oluşturulması hedeflenir.
- Giysi içinde ve aynada iki meme arasında daha dengeli bir görünüm amaçlanır.
- Sütyen içi harici protez kullanma ihtiyacının ortadan kalkması ya da azalması hedeflenir.
- Radyoterapi görmüş, gergin ve sert göğüs cildine daha sağlıklı ve esnek doku getirilmesi amaçlanır.
- Gerektiğinde meme başı ve areola onarılarak görünümün tamamlanması hedeflenir.
- Tüm aşamaların kanser tedavisinin akışını bozmadan, onkoloji planıyla uyumlu ilerlemesi amaçlanır.
Kimler için uygundur?
- Meme kanseri nedeniyle mastektomi planlanan ya da geçmişte mastektomi olmuş kadınlar.
- Meme koruyucu cerrahi ve radyoterapi sonrasında belirgin şekil bozukluğu veya asimetri gelişenler.
- BRCA gibi genetik yatkınlık nedeniyle risk azaltıcı mastektomi planlananlar.
- Onkoloji ekibinin uygun gördüğü ve genel sağlık durumu ameliyata elverişli olanlar.
- Sigara içmeyen ya da ameliyattan haftalar önce bırakabilecek olanlar.
- Kendi dokusuyla onarım için karın alt bölgesinde yeterli deri ve yağ dokusu bulunanlar.
- Onarımın birden fazla aşamada tamamlanabileceğini bilen ve beklentileri gerçekçi olanlar.
Ne zaman ertelenir veya önerilmez?
- Kemoterapi sürerken ya da kan değerleri henüz toparlanmamışken; zamanlama onkologla birlikte belirlenir.
- Aktif sigara kullanımı; yara iyileşmesi ve doku dolaşımı sorunları belirgin biçimde arttığı için onarım sigara bırakılana kadar ertelenir.
- Ameliyatı ve uzun süren anesteziyi güvenli kılmayan kalp, akciğer ya da pıhtılaşma hastalıkları.
- Kontrol altında olmayan diyabet veya ileri derecede kilo fazlası; özellikle mikrocerrahi onarımda riskler yükselir.
- Hastalığın yaygın olduğu ve önceliğin ilaç tedavisinde olduğu dönemler; bu durumda onarım onkologla birlikte ayrıca değerlendirilir.
Alternatifler
- Onarım yapılmaması
- Bazı kadınlar rekonstrüksiyon istemez; mastektomi sonrası göğüs duvarı düz ve pürüzsüz bir kontur oluşturacak şekilde kapatılabilir.
- Harici meme protezi
- Sütyen içine yerleştirilen silikon protez ameliyat gerektirmez ve giysi içinde simetriye yardımcı olur.
- Yalnızca yağ enjeksiyonu
- Meme koruyucu cerrahi sonrası küçük çöküntüler birkaç seans yağ grefti ile düzeltilebilir; tam bir meme oluşturmak için çoğu zaman tek başına yeterli olmaz.
- Onarımı ertelemek
- Rekonstrüksiyon için bir son tarih yoktur; tedavi bittikten aylar ya da yıllar sonra da planlanabilir.
Süreç adım adım
- 1
İlk iletişim
Patoloji raporunuzu, tedavi özetinizi, isterseniz fotoğraflarınızı ve sorularınızı WhatsApp veya e-postayla gönderebilir, telefonla da bilgi alabilirsiniz. Bu bilgiler seçenekler hakkında genel bir fikir vermek ve muayeneyi planlamak için kullanılır; tıbbi değerlendirme ve karar muayenede yapılır.
- 2
Muayene ve seçeneklerin konuşulması
Prof. Dr. İlker Yazıcı, Nişantaşı'ndaki muayenehanede göğüs, karın ve sırt dokusunu değerlendirir; uygun yöntemler, aşamalar, izler ve riskler ayrıntılı biçimde konuşulur.
- 3
Onkoloji ekibiyle eş güdüm
Zamanlama meme cerrahı ve onkologla birlikte belirlenir; kemoterapi ve radyoterapi planı, onarım yöntemini ve aşamalarını doğrudan etkiler.
- 4
Ameliyat ve hastanede kalış
Ameliyat genel anesteziyle yapılır. Mikrocerrahi sonrası ilk günlerde aktarılan dokunun dolaşımı sık aralıklarla kontrol edilir; implantla onarımda hastanede kalış daha kısadır.
- 5
Tamamlayıcı aşamalar
Meme şekli oturduktan sonra gerekirse yağ enjeksiyonu, meme başı ve areola onarımı ile diğer memeye simetri ameliyatı planlanır.
- 6
Uzun dönem takip
Plastik cerrahi kontrolleri onkolojik takiple birlikte sürdürülür; implant kullanıldıysa düzenli muayene ve gerektiğinde görüntüleme önerilir.
İyileşme takvimi
1.–5. gün
Hastanede kalınır. Mikrocerrahi sonrası yeni dokunun rengi ve dolaşımı düzenli aralıklarla kontrol edilir; erken dönemde yürümeye başlanır.
1.–2. hafta
Eve dönülür ve drenler çoğunlukla bu dönemde alınır. Karın dokusu kullanıldıysa karında gerginlik olur ve ilk günlerde hafif öne eğik yürünür.
2.–3. hafta
Dikiş ve yara kontrolleri yapılır. İmplantla onarım yapılan hastaların çoğu masa başı işe dönebilir; kollarla ağır kaldırmaktan kaçınılır.
4.–6. hafta
Mikrocerrahi sonrası günlük işlerin çoğuna dönülür. Doku genişletici kullanılıyorsa muayenehanede kademeli doldurma seansları sürer.
6.–12. hafta
Doktor onayıyla egzersize ve ağır kaldırmaya kademeli olarak başlanır; şişlik belirgin biçimde azalır.
3.–6. ay ve sonrası
Meme şekli oturur. Yağ enjeksiyonu, meme başı onarımı ve simetri ameliyatı gibi tamamlayıcı aşamalar bu dönemde planlanabilir.
Riskler ve olası komplikasyonlar
Her cerrahi işlemin riskleri vardır. Kişisel risk durumunuz muayenede ayrıntılı olarak değerlendirilir.
- Mikrocerrahi onarımda damar bağlantısında pıhtı oluşması; çoğunlukla ilk günlerde fark edilir ve acil yeniden ameliyat gerektirebilir, nadiren aktarılan dokunun bir kısmı ya da tamamı kaybedilebilir.
- Aktarılan dokuda yağ nekrozuna bağlı sert nodüller; çoğu zararsızdır, ancak kanser kontrolünde ayırt edilmeleri için görüntüleme gerekebilir.
- İmplant ve doku genişleticiye bağlı enfeksiyon, kapsül sertleşmesi (özellikle radyoterapi sonrası), yer değiştirme, yırtılma ve zaman içinde implant değişimi ihtiyacı.
- Pürüzlü yüzeyli implantlarla ilişkilendirilen ve çok nadir görülen bir lenfoma türü (BIA-ALCL); belirtileri ve takibi muayenede anlatılır.
- Karın bölgesinde sıvı birikimi, yara açılması, karın duvarında gevşeklik, şişkinlik veya fıtık; sırttan doku alındıysa sırtta sıvı birikimi.
- Kanama, hematom, enfeksiyon ve yara iyileşme sorunları; sigara, diyabet ve radyoterapi bu riskleri artırır.
- Derin ven trombozu ve akciğer embolisi; erken yürüme, bacaklara bası uygulayan çorap veya cihazlar ve gerektiğinde ilaçla önlem alınır.
- Yeni memede his azalması; his genellikle eskisi gibi olmaz, zamanla kısmen dönebilir.
- İki meme arasında hacim veya şekil farkı ve buna bağlı ek düzeltme ameliyatı ihtiyacı.
Maliyeti neler belirler?
Meme rekonstrüksiyonunun maliyeti seçilen yönteme göre belirgin biçimde değişir. İmplant ya da doku genişleticiyle yapılan onarım, karın dokusuyla mikrocerrahi onarım ve sırt dokusuyla yapılan onarım farklı ameliyat süreleri, hastanede kalış ve malzeme gerektirir. Tek ya da iki memenin onarılması, aşama sayısı, yağ enjeksiyonu, meme başı onarımı ve diğer memeye yapılacak simetri ameliyatı da maliyeti etkiler.
Muayene ve tedavi planı netleştikten sonra hangi aşamaların kapsandığını gösteren yazılı ve kalem kalem bir fiyat teklifi verilir. Özel sağlık sigortası olan hastaların, poliçelerinin meme kanseri sonrası rekonstrüksiyonu kapsayıp kapsamadığını sigorta şirketlerine danışması önerilir; gereken tıbbi raporlar muayeneden sonra hazırlanabilir.
İstanbul dışından geliyorsanız
İstanbul dışından gelen hastaların implantla yapılan onarımda ameliyattan sonra yaklaşık 7–10 gün, karın dokusuyla mikrocerrahi onarımda ise yaklaşık 10–14 gün İstanbul'da kalmayı planlaması önerilir. Dren ve yara kontrolleri bu süre içinde yapılır. Sonraki kontroller genellikle 1., 3. ve 6. aylarda planlanır; tamamlayıcı aşamalar için ayrıca gelinmesi gerekir.
YouTube
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Meme rekonstrüksiyonu mastektomiyle aynı ameliyatta yapılabilir mi?
Evet, uygun durumlarda meme rekonstrüksiyonu mastektomiyle aynı ameliyatta yapılabilir; buna eş zamanlı onarım denir. Bu yaklaşımda meme cildi çoğu zaman korunabilir ve hasta ameliyattan uyandığında meme şekli oluşmuş olur. Ameliyattan sonra radyoterapi gerekme olasılığı yüksekse ya da hasta karar vermek için zaman istiyorsa onarım tedavi bittikten sonraya bırakılabilir. Karar meme cerrahı, onkolog ve plastik cerrah tarafından birlikte verilir.
Radyoterapi aldıysam meme onarımı yaptırabilir miyim?
Radyoterapi almış kadınlarda da meme onarımı yapılabilir, ancak planlama farklıdır. Radyoterapi cildi ve dokuyu sertleştirip esnekliğini azaltır; bu nedenle implant çevresinde kapsül sertleşmesi ve yara sorunları daha sık görülür. Radyoterapi görmüş alanlarda kişinin kendi dokusunu kullanan yöntemler, örneğin karın dokusuyla mikrocerrahi onarım ya da latissimus dorsi flebi, sıklıkla tercih edilir. Onarım için genellikle radyoterapi bittikten sonra dokunun toparlanması beklenir; bu süre çoğunlukla 6–12 aydır.
Meme rekonstrüksiyonunda implant mı, kişinin kendi dokusu mu kullanılır?
Meme rekonstrüksiyonunda implantla ve kişinin kendi dokusuyla yapılan onarımın farklı artı ve eksileri vardır. İmplantla onarım daha kısa bir ameliyattır, ancak çoğu zaman iki aşama gerektirir ve implant yıllar içinde değiştirilebilir. Kendi dokusuyla onarımda, örneğin DIEP flepte, göbek altındaki deri ve yağ mikrocerrahiyle göğse aktarılır; ameliyat daha uzundur ve karında karın germeye benzer bir iz kalır, buna karşılık oluşan meme vücutla birlikte değişir. Seçimi radyoterapi durumu, vücut yapısı, genel sağlık ve kişinin tercihi belirler.
Meme rekonstrüksiyonundan sonra ağrı olur mu, ne zaman işe dönülür?
Meme rekonstrüksiyonundan sonraki ağrı genellikle ilk günlerde belirgindir ve düzenli verilen ağrı kesicilerle kontrol edilir. Karın dokusu kullanıldığında karındaki gerginlik ön planda olur. İmplantla onarım yapılan hastaların çoğu 2–3 hafta içinde masa başı işe dönebilir. Mikrocerrahi onarımdan sonra bu süre çoğunlukla 4–6 haftadır. Ağır kaldırma ve yoğun egzersiz için 6–8 hafta beklenmesi ve doktor onayı alınması önerilir.
Meme rekonstrüksiyonunda izler nerede kalır?
Meme rekonstrüksiyonunda izlerin yeri yönteme bağlıdır. Eş zamanlı onarımda çoğu zaman mastektomi kesisi kullanılır. Karın dokusu kullanıldığında kalça kemikleri arasında uzanan alçak bir yatay iz ve göbek çevresinde ince bir iz oluşur; memede de aktarılan derinin kenarında iz görülebilir. Latissimus dorsi flebinde iz sırtta, çoğunlukla sütyen hizasında kalır. İzler 12–18 ay içinde solar ve incelir, ancak tamamen kaybolmaz.
Meme rekonstrüksiyonunun sonucu kalıcı mı, nihai görünüm ne zaman oturur?
Kişinin kendi dokusuyla oluşturulan meme vücudun canlı bir parçası olur ve uzun yıllar yerinde kalır; kilo alıp vermeyle ve yaşla birlikte vücudun geri kalanı gibi değişir. İmplantlar ömür boyu kullanılmak üzere tasarlanmamıştır; yıllar içinde değişim gerekebilir ve düzenli kontrol önerilir. Memenin şekli genellikle 3–6 ayda oturur; meme başı ve simetri aşamaları da tamamlandığında nihai görünüm çoğunlukla 6–12 ay içinde ortaya çıkar.
Mastektomiden yıllar sonra meme onarımı yapılabilir mi, yaş sınırı var mı?
Mastektomiden yıllar sonra da meme onarımı yapılabilir; geç dönem rekonstrüksiyon için bir son tarih yoktur. Belirli bir yaş sınırı da bulunmaz. Belirleyici olan genel sağlık durumu, kanser tedavisinin ve takibinin seyri, daha önce alınan radyoterapi ve kullanılabilecek doku miktarıdır. İleri yaşta veya ek hastalığı olan kadınlarda daha kısa süren yöntemler tercih edilebilir. Karar, onkoloğun görüşüyle birlikte muayenede verilir.
Sigara ve kullandığım ilaçlar meme rekonstrüksiyonunu etkiler mi?
Sigara, aktarılan dokunun ve cildin dolaşımını bozarak yara açılması, enfeksiyon ve doku kaybı riskini artırır; meme rekonstrüksiyonundan en az 4–6 hafta önce ve sonra içilmemesi önerilir. Kan sulandırıcılar, bazı bitkisel destekler ve pıhtı riskini etkileyebilen hormon tedavileri muayenede tek tek gözden geçirilir. Kanser tedavisi kapsamında kullanılan hiçbir ilaç kendiliğinden bırakılmamalıdır; gerekirse onkologla birlikte geçici bir düzenleme yapılır.
Meme rekonstrüksiyonu fiyatı neye göre belirlenir?
Meme rekonstrüksiyonu fiyatı; seçilen yönteme (implant, doku genişletici, karın ya da sırt dokusu), tek veya iki memenin onarılmasına, ameliyat süresine, hastanede kalınacak gece sayısına ve kullanılacak malzemelere göre değişir. Diğer memeye simetri ameliyatının aynı seansta yapılması, yağ enjeksiyonu ve meme başı onarımı gibi aşamalar da etkilidir. Muayeneden sonra yazılı ve kalem kalem bir teklif verilir; özel sigorta kapsamı poliçeye göre değişir.
Başka bir şehirden gelirsem İstanbul'da ne kadar kalmalıyım?
Meme rekonstrüksiyonu için İstanbul dışından gelen hastaların, implantla onarımda ameliyattan sonra yaklaşık 7–10 gün, karın dokusuyla mikrocerrahi onarımda yaklaşık 10–14 gün İstanbul'da kalmayı planlaması önerilir. Dren ve yara kontrolleri bu süre içinde yapılır. Sonraki kontroller çoğunlukla 1., 3. ve 6. aylarda yapılır; meme başı onarımı ya da simetri ameliyatı gibi tamamlayıcı aşamalar için ayrıca gelinmesi gerekir.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Prof. Dr. İlker Yazıcı · info@ilkeryazici.com